Stralen in tijden van corona

17 april 2020

De coronacrisis heeft ook een flinke wissel getrokken op studenten en staf van Techniek College Rotterdam. Het onderwijs gaat wel door, al is het improviseren met afstandsonderwijs en telefonische spreekuren. Ook voor tentamens en stages moeten oplossingen komen.

Amper een maand of twee geleden dacht ze nog: het zal wel loslopen met dat coronavirus. Maar nu na eerder al alle basisscholen, horecagelegenheden, kinderopvangcentra en coffeeshops ook alle mbo-instellingen zijn gesloten, vraagt Judith Donkers, directeur Onderwijs & Kwaliteit, zich af hoe ze dit zo heeft kunnen onderschatten.

Sinds de invoering van deze verscherpte coronamaatregelen, vrij letterlijk van de ene op de andere dag, stond ook haar wereld volledig op zijn kop.

Ineens moest ook Techniek College Rotterdam, waar mogelijk, online les gaan geven. Iets waar het merendeel van de docententeams niet op voorbereid was, en ook nauwelijks ervaring mee had.

De eerste week verliep dan ook best chaotisch, geeft Donkers toe. “Natuurlijk begrepen ook wij dat we direct vol moesten inzetten op afstandsleren. Maar los van wat eerdere experimenten met en een voorzichtige introductie begin dit schooljaar van Microsoft Teams (een online chatdienst dat, samen met de integratie van Office 365, zorgt dit voor een ideaal cloud-platform om in samen te werken), lag daar nog geen enkel concreet plan voor klaar.”

Om dan in een paar dagen alsnog een werkende online leeromgeving voor 140 opleidingen uit de grond te stampen, middenin een nationale crisis, moet je van goeden huize komen. Maar vooral: zo snel mogelijk de hulp inroepen van je docententeams en hen de vrijheid en de ruimte geven om ook zelf creatieve oplossingen aan te dragen.

Dat deed Donkers. En zodoende werd al gauw de Learning Community Afstandsleren geformeerd. “Een plek waar docenten die al langer actief zijn met online lessen streamen tips en trucs uitwisselen met collega’s die daar vanwege ervaring, affiniteit, leeftijd of mind-set minder voeling mee hebben.”

Die eerste week, waarin de directie besloot de teugels juist wat te laten vieren in plaats van extra aan te trekken, bleek uiteindelijk een winnende zet, aldus Donkers.

“Docenten zagen daardoor dat ook wij wel wat extra hulp konden gebruiken. Daaraan gaven ze massaal gehoor. Inmiddels hebben zo’n honderd van hen zich vrijwillig aangesloten bij deze bottom-up vraagbaak voor en door docenten. Bijna een kwart van ons onderwijzend personeel. Dat is echt wel iets waar ik trots op ben!”

Stond de eerst week na de fysieke sluiting van Techniekcollege nog vooral in het teken van experimenteren en proefdraaien, de tweede week moest het afstandsleren al grotendeels geïmplementeerd zijn.

Donkers: “Dat ging voor de ene opleiding gemakkelijk dan de ander. Waar studenten IT & Online inmiddels bijna 95 procent van hun curriculum online kunnen volgen, is dat voor andere, meer hands-on beroepsopleidingen misschien zo’n 40 procent. Praktijklessen kunnen niet of in zeer beperkte vorm (op deze korte termijn) worden vervangen door online materiaal. En bij sommige van onze beroepsopleidingen is dat uiteraard een substantieel deel van het lesprogramma.”

Opvallend is dan wel weer dat het qua voortgang van de stages vaak net omgekeerd is, vervolgt ze.

“Veel IT’ers moeten nu thuis opdrachten maken, omdat stagebedrijven sinds de uitbraak van het coronavirus geen werk meer hebben of de kans op besmetting te groot vinden. Studenten Medische Instrumentale Technologie krijgen er daarentegen alleen maar méér verantwoordelijkheden bij nu ze ineens behoren tot een van de vitale beroepen.”

Misschien maar goed ook, want gezien de huidige maatregelen is hun practicumlokaal nog zeker tot na de meivakantie officieel off limits. Desondanks doet Donkers er alles aan om ál haar studenten de nodige beroepservaring op te laten doen. Zo niet via stages, dan wel via levensechte online simulaties.

Daarvoor zijn momenteel niet alleen gesprekken gaande met het bedrijfsleven, maar bijvoorbeeld ook met de leveranciers van examens. Het kabinet heeft namelijk besloten om de examinering van mbo-opleidingen zo veel mogelijk door te zetten. En dat is moeilijker eenzijdig te realiseren. Een vraag waar meer roc’s mee worstelen.

Donkers: “Op afstand lesgeven, is één ding. Maar wij moeten straks ook op andere wijze de proeven van bekwaamheid gaan afnemen. De grote vraag is nu dan ook: hoe gaan we die beoordelen? En is deze nieuwe manier van examinering niet veel te fraudegevoelig?”

Gelukkig tonen veel studenten zich van hun beste kant. Van docenten hoort ze dat ze vaak actiever deelnemen aan online lessen dan voorheen de reguliere. En uit angst dat deze crisis hen mogelijk studievertraging oplevert, zijn ze tot veel bereid om alsnog een diploma te halen.

Wel maakt ze zich zorgen over de zorgleerlingen, zij die ook in normale situaties al extra ondersteuning of begeleiding nodig hebben. Om hen in deze tijden van corona te blijven motiveren, is nog wel een puntje van aandacht.

Maar hetzelfde geldt voor de strebers. Studenten die misschien juist nu, nu ze minder om handen hebben, net als zij, uren achtereen achter de laptop doorbrengen in de hoop op de beste resultaten.

Hen, maar deels ook zichzelf wil ze meegeven: neem af en toe ook even de tijd om te pauzeren. “Een ontspannende wandeling, een gezonde lunch met je familie; juist nu is de tijd om te waarderen wat we nog wél hebben en mogen. En weet: Techniek College Rotterdam doet er alles aan de lessen en examinering zo veel mogelijk ‘als normaal’ te laten doorgaan.”

Als Donkers terugkijkt op de afgelopen weken overheerst nog altijd het gevoel dat ze in de maling wordt genomen. Alsof elke moment iemand kan zeggen: haha grapje, het was allemaal een groot sociaal experiment. Maar daarnaast voelt ze ook veel trots.

“Ik ben onder de indruk van wat het onderwijs de afgelopen weken voor elkaar heeft gekregen en in het bijzonder de veerkracht van studenten en staf. Ook hebben we in korte tijd nu zoveel lessen geleerd over afstandsleren dat ik me niet kan voorstellen dat we dit in de toekomst niet opnemen in ons beleid.”

Meer artikelen